Zawór bezpieczeństwa w bojlerze – na zimnej czy ciepłej wodzie?
Zawór bezpieczeństwa w bojlerze montuje się na rurze doprowadzającej zimną wodę, bezpośrednio przed zbiornikiem. Nie należy instalować go na przewodzie ciepłej wody. Woda podczas podgrzewania zwiększa swoją objętość, a w zamkniętym układzie powoduje to wzrost ciśnienia. Zawór na zasilaniu zimną wodą może wtedy odprowadzić jego nadmiar i ochronić bojler przed uszkodzeniem.
Dlaczego zawór montuje się na zimnej wodzie?
Zawór bezpieczeństwa CWU reaguje na nadmierne ciśnienie w zbiorniku. Zimna woda wpływa do bojlera, a następnie jest podgrzewana przez grzałkę lub inne źródło ciepła. Jej objętość rośnie, lecz przez zawór zwrotny nie może swobodnie cofnąć się do instalacji wodociągowej. Ciśnienie w bojlerze zaczyna więc wzrastać.
Zawór zamontowany na rurze zimnej wody znajduje się na właściwej drodze między instalacją a zbiornikiem. Chroni bojler przed skutkami nadciśnienia, a przy tym pracuje w warunkach przewidzianych przez producenta. Montaż na przewodzie ciepłej wody jest błędem. Zawór byłby narażony na stały kontakt z wysoką temperaturą, a jego działanie mogłyby zakłócać korozja, osady lub niewłaściwe warunki pracy.
Zawór CO a zawór CWU – czym się różnią?
Do bojlera potrzebny jest zawór przeznaczony do instalacji ciepłej wody użytkowej. Nie należy zastępować go zaworem stosowanym w centralnym ogrzewaniu. Najczęściej zawory CO mają nastawę około 3 bar, a zawory CWU do domowych podgrzewaczy około 6 bar. Ostateczny dobór trzeba sprawdzić w instrukcji bojlera i na jego tabliczce znamionowej.
| Cecha | Zawór CO | Zawór CWU |
|---|---|---|
| Typowe ciśnienie otwarcia | Około 3 bar | Najczęściej 6 bar, zależnie od urządzenia może być inne |
| Przeznaczenie | Zamknięte instalacje centralnego ogrzewania | Bojlery i podgrzewacze ciepłej wody użytkowej |
| Skutek zastosowania w niewłaściwym układzie | W CWU może otwierać się zbyt często | W CO może zadziałać zbyt późno |
Zawór 3-barowy zastosowany przy bojlerze może regularnie upuszczać wodę, ponieważ ciśnienie wodociągowe bywa zbliżone do jego progu otwarcia. Z kolei zawór 6-barowy w instalacji CO może nie zabezpieczyć kotła wystarczająco wcześnie. Zawór CWU powinien też być wykonany z materiałów dopuszczonych do kontaktu z wodą użytkową.
Jak poprawnie zamontować zawór bezpieczeństwa?
Oprócz wyboru właściwego modelu liczy się jego położenie i sposób podłączenia. Najważniejsze zasady montażu są następujące:
- Miejsce montażu – zawór umieść możliwie blisko króćca zimnej wody bojlera.
- Droga do zbiornika – między bojlerem a zaworem nie instaluj żadnego zaworu odcinającego, który mógłby zostać zamknięty.
- Kierunek przepływu – ustaw zawór zgodnie ze strzałką znajdującą się na jego korpusie.
- Pozycja – zwykle stosuje się montaż pionowy z wylotem skierowanym w dół, chyba że instrukcja producenta wskazuje inaczej.
- Odpływ – podłącz do wylotu przewód odprowadzający wodę do kanalizacji lub lejka odpływowego.
- Dostęp – pozostaw możliwość obejrzenia, przetestowania i wymiany zaworu.
Nie wolno montować zaworu kulowego ani innej armatury odcinającej między bojlerem a zaworem bezpieczeństwa. Zamknięcie takiego elementu odcięłoby zbiornik od zabezpieczenia. Nie należy również blokować odpływu ani zmniejszać jego przekroju bez wyraźnych zaleceń producenta.
Czy kapanie z zaworu oznacza usterkę?
Niewielkie kapanie podczas podgrzewania wody może być prawidłowym objawem działania zabezpieczenia. Zawór upuszcza wtedy część wody, aby obniżyć ciśnienie powstałe wskutek rozszerzalności cieplnej. Samo kapanie nie jest powodem do zaślepienia zaworu.
Jeśli woda wypływa często lub także wtedy, gdy bojler nie grzeje, przyczyną może być zbyt wysokie ciśnienie w instalacji, zabrudzenie zaworu, jego zużycie albo nieprawidłowy dobór. Pomocne bywa naczynie przeponowe do CWU, które przejmuje przyrost objętości wody i ogranicza częstotliwość otwierania zaworu. Nie zastępuje ono jednak zaworu bezpieczeństwa.
Stałego wycieku nie należy ignorować. Nie wolno też zaślepiać wylotu, blokować dźwigni ani usuwać zaworu. Takie działanie pozbawia bojler ochrony przed nadciśnieniem i może doprowadzić do poważnej awarii.
Jak sprawdzić i konserwować zawór?
Kontrolę wykonuj zgodnie z instrukcją producenta, ponieważ zawór może upuścić gorącą wodę. Podstawowe czynności obejmują:
- Sprawdź wzrokowo korpus, połączenia i odpływ pod kątem korozji, osadów oraz nieszczelności.
- Delikatnie użyj dźwigni lub pokrętła testowego, jeśli zawór je posiada, i upewnij się, że woda może wypłynąć.
- Po zwolnieniu mechanizmu sprawdź, czy zawór ponownie się zamknął i nie przecieka stale.
- Wymień zawór, jeśli jest uszkodzony, zakamieniony albo nadal przepuszcza wodę poza cyklem grzania.
Zawór bezpieczeństwa w bojlerze powinien więc znajdować się na zimnej wodzie, bez zaworu odcinającego pomiędzy nim a zbiornikiem. Krótkie kapanie podczas nagrzewania może oznaczać prawidłową pracę zabezpieczenia, natomiast stały wyciek wymaga sprawdzenia instalacji lub wymiany zaworu.
