Jak zrobić kompostownik drewniany?

Drewniany kompostownik możesz zbudować z kilku desek, czterech palików i podstawowych narzędzi. Najważniejsze są szczeliny zapewniające dopływ powietrza, otwarte dno umożliwiające kontakt z glebą oraz bezpieczne zabezpieczenie drewna wyłącznie od zewnątrz.

Dlaczego warto zbudować kompostownik drewniany?

Drewniana skrzynia pozwala zagospodarować odpady organiczne z kuchni i ogrodu, a później wykorzystać powstały kompost do poprawy struktury gleby. Drewno jest łatwo dostępne, można użyć desek z odzysku lub palet, a sama konstrukcja nie wymaga specjalistycznych umiejętności.

W porównaniu z częściowo zamkniętymi pojemnikami z tworzywa dobrze wykonany kompostownik drewniany zapewnia swobodniejszy przepływ powietrza. To ważne, ponieważ mikroorganizmy rozkładające resztki potrzebują tlenu. Konstrukcja powinna mieć wysokość do około 100 cm, a między deskami należy zostawić wyraźne przerwy.

Czego potrzebujesz do budowy?

Do prostej skrzyni wystarczą materiały dostępne w większości przydomowych warsztatów. Przygotuj:

• Narzędzia – piłę, wkrętarkę lub młotek, poziomicę, miarę, ołówek i papier ścierny.
• Materiały – cztery paliki o długości co najmniej 120 cm, deski na ściany, wkręty lub gwoździe oraz listwy do prowadnic przedniej ściany.
• Elementy dodatkowe – siatkę o drobnych oczkach, zszywki i opcjonalnie folię perforowaną albo lekką pokrywę.
• Drewno – najlepiej modrzewiowe lub inny gatunek odporny na wilgoć. Deski z palet mogą być użyteczne, ale trzeba usunąć z nich resztki farby, lakieru i uszkodzone fragmenty.

Nie potrzebujesz pełnego dna. Jeśli obawiasz się gryzoni, możesz zamocować pod konstrukcją drobną siatkę, ale nie powinna ona odcinać kompostu od gleby. Siatka wolierowa o oczkach około 1 × 1 cm ograniczy dostęp małych zwierząt, a jednocześnie pozwoli na odpływ wody.

Gdzie ustawić kompostownik?

Wybierz miejsce półcieniste, płaskie i przepuszczalne. Cień lub rozproszone światło ograniczą wysychanie zawartości, a osłona przed silnym wiatrem pomoże utrzymać wilgotność. Kompostownik nie powinien jednak stać w zagłębieniu terenu, gdzie może gromadzić się woda.

Przy wyborze lokalizacji zwróć uwagę na kilka praktycznych warunków:

• Ustaw konstrukcję bezpośrednio na ziemi, aby dżdżownice, bakterie i inne organizmy mogły przedostać się do środka.
• Zostaw dojazd dla taczki oraz miejsce na późniejsze przerzucanie lub przesiewanie kompostu.
• Wybierz zaciszną część ogrodu, na przykład za żywopłotem, altaną albo krzewami.
• Nie odsuwaj kompostownika zbyt daleko od domu i trawnika, ponieważ odpady powinny dać się łatwo przenosić.

Jak zrobić kompostownik drewniany krok po kroku?

1. Przygotuj podłoże. Usuń roślinność, wyrównaj teren i wyznacz kwadrat lub prostokąt pod konstrukcję. Nie wykładaj dna betonem ani szczelną folią.
2. Wbij paliki narożne. Umieść cztery paliki w rogach i sprawdź poziomicą, czy stoją pionowo. Ich część zagłębiona w ziemi stabilizuje ściany.
3. Przytnij i wygładź deski. Deski powinny sięgać od jednego palika do drugiego. W przypadku drewna z palet usuń stare powłoki i zeszlifuj ostre krawędzie.
4. Zamontuj trzy stałe ściany. Przykręcaj deski poziomo do palików. Zostaw między nimi szczeliny, najlepiej kilkucentymetrowe. Nie zamykaj ścian na styk, ponieważ brak tlenu może spowolnić rozkład i sprzyjać powstawaniu nieprzyjemnego zapachu.
5. Zrób prowadnice przedniej ściany. Do wewnętrznych stron przednich palików przykręć pionowe listwy tak, aby powstały dwa kanały. Odstęp między listwami powinien być nieco większy niż grubość desek frontowych.
6. Wsuń deski frontowe. Układaj je jedna na drugiej w przygotowanych prowadnicach. Tak zbudowana ściana jest zdejmowana, więc możesz wyjąć kilka desek, gdy chcesz wybierać dojrzały kompost. Na początku zostaw niższy front, aby łatwiej dokładać odpady.
7. Dodaj osłonę, jeśli jest potrzebna. Do wewnętrznej strony ścian możesz przymocować siatkę i folię perforowaną. Otwory muszą pozostać drożne, ponieważ folia pełna ograniczyłaby wentylację. Górę warto przykryć lekką pokrywą, matą trzcinową albo bambusową, które chronią przed ulewnym deszczem i przesuszeniem.

Ostrzeżenie: impregnat ochronno-dekoracyjny lub inny preparat do drewna nakładaj tylko na zewnętrzną stronę konstrukcji. Nie maluj wnętrza kompostownika i nie zabezpieczaj desek środkami, które będą miały bezpośredni kontakt z biomasą. Chemiczne powłoki mogą zanieczyścić kompost. Jeśli używasz gotowego drewna, sprawdź, czy nie było wcześniej pokryte nieznaną farbą lub preparatem. W razie wątpliwości wybierz surowe deski i zabezpiecz jedynie ich zewnętrzne powierzchnie zgodnie z przeznaczeniem produktu.

Co można wrzucać do kompostownika?

Do kompostownika trafiają przede wszystkim odpady roślinne. Materiały warto rozdrabniać i mieszać, zamiast układać grubą warstwę samego mokrego materiału.

Jak zacząć kompostowanie?

Na dnie ułóż warstwę drenażową z pociętych gałęzi. Ułatwi ona odpływ nadmiaru wody i poprawi przepływ powietrza od dołu. Następnie dodaj cienką warstwę starego kompostu, ziemi ogrodowej, torfu lub rozdrobnionych resztek roślinnych.

Odpady układaj naprzemiennie, łącząc materiały wilgotne, takie jak świeża trawa i obierki, z suchymi liśćmi, gałązkami lub papierem bez nadruku. Zawartość powinna być wilgotna jak lekko wyciśnięta gąbka. Gdy przeschnie, podlej ją umiarkowanie. Jeśli zacznie być zbyt mokra lub wydzielać zapach, dodaj suchego materiału i sprawdź, czy szczeliny w ścianach nie zostały zatkane.

Po zbudowaniu skrzyni możesz od razu rozpocząć układanie pierwszej pryzmy. Z czasem zdejmowana przednia ściana ułatwi wybieranie gotowego kompostu, czyli ogrodniczego „czarnego złota”.