Czy trzeba zgody na wycięcie drzewa na własnej działce?

Tak, ale nie zawsze trzeba uzyskiwać formalne zezwolenie. Własność działki nie daje pełnej swobody wycinki. O tym, czy możesz usunąć drzewo bez formalności, decydują przede wszystkim jego gatunek, obwód pnia mierzony 5 cm od ziemi, cel wycinki oraz ochrona gatunkowa zwierząt.

Zasady wynikają z Ustawy o ochronie przyrody z 16 kwietnia 2004 r. W przypadku osoby fizycznej, która usuwa drzewo na prywatny cel niezwiązany z działalnością gospodarczą, większy okaz najczęściej wymaga zgłoszenia zamiaru wycinki w gminie, a nie klasycznego zezwolenia.

Jak zmierzyć drzewo przed wycinką?

Najpierw ustal gatunek drzewa i zmierz obwód pnia taśmą mierniczą. Do oceny, czy potrzebujesz zgłoszenia albo zezwolenia, pomiar wykonuje się na wysokości 5 cm od poziomu ziemi. Nie należy mierzyć średnicy ani obwodu na wysokości 130 cm, ponieważ są to inne pomiary stosowane w dalszej procedurze.

Jeżeli obwód nie przekracza właściwego limitu, drzewo zwykle można usunąć bez zgłoszenia i zezwolenia, o ile wycinka nie narusza innych przepisów. Dotyczy to między innymi prywatnej działki osoby fizycznej, gdy usunięcie drzewa nie ma związku z działalnością gospodarczą.

Pomiar na wysokości 130 cm ma inne zastosowanie. Urząd wykorzystuje go między innymi do określenia opłaty za legalne usunięcie drzewa albo wysokości kary. Jeżeli drzewo ma kilka pni, przy składaniu wniosku podaje się obwód każdego z nich. Gdy pień nie występuje na wysokości 130 cm, pomiar wykonuje się bezpośrednio poniżej korony.

Zgłoszenie a zezwolenie – czym się różnią?

Zgłoszenie dotyczy najczęściej osoby fizycznej, która usuwa drzewo ze swojej nieruchomości na cel prywatny. Zgłoszenie jest bezpłatne. Urząd może przeprowadzić oględziny i wnieść sprzeciw, ale brak sprzeciwu w ustawowym terminie pozwala na usunięcie drzewa.

Zezwolenie jest potrzebne częściej wtedy, gdy wycinka ma związek z działalnością gospodarczą, dotyczy szczególnego terenu albo wnioskodawca nie jest właścicielem nieruchomości. Wniosek może być wymagany także w przypadku nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Wtedy sprawę rozpatruje właściwy wojewódzki konserwator zabytków.

Jak zgłosić zamiar wycinki?

Zgłoszenie składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym dla położenia działki. Można zrobić to osobiście, listownie albo elektronicznie, jeśli dany urząd udostępnia taką drogę. Do zgłoszenia przygotuj:

• imię i nazwisko właściciela nieruchomości
• oznaczenie działki lub adres nieruchomości
• gatunek drzewa, jeśli jest znany
• rysunek albo mapkę z zaznaczonym położeniem drzewa

Procedura przebiega w kilku etapach:

1. Złóż kompletne zgłoszenie w urzędzie właściwym dla działki.
2. Umożliw urzędnikowi przeprowadzenie oględzin. Organ ma co do zasady 21 dni na ich wykonanie.
3. Po oględzinach urząd ma 14 dni na wniesienie sprzeciwu.
4. Jeżeli sprzeciw nie zostanie wniesiony, działa tak zwana milcząca zgoda.
5. Usuń drzewo w ciągu 6 miesięcy od oględzin. Po tym czasie zgłoszenie traci skuteczność i procedurę trzeba powtórzyć.

Przed wycinką sprawdź, czy urząd nie doręczył sprzeciwu. Nie zakładaj też, że samo złożenie zgłoszenia pozwala od razu rozpocząć prace.

Kiedy nie trzeba zgłaszać wycinki?

Przepisy przewidują kilka wyjątków. Bez zgłoszenia i zezwolenia można zwykle usunąć:

• drzewo, którego obwód na wysokości 5 cm nie przekracza limitu właściwego dla gatunku
• drzewa i krzewy owocowe, jeżeli nie rosną na terenie wpisanym do rejestru zabytków ani na terenach zieleni
• krzewy rosnące w skupisku o powierzchni mniejszej niż 25 m²
• drzewa lub krzewy złamane albo wywrócone przez czynniki naturalne, wypadek lub katastrofę, z zachowaniem obowiązku zgłoszenia właściwym służbom lub organowi
• drzewa i krzewy usuwane w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego
• niektóre rośliny należące do inwazyjnych gatunków obcych, w zakresie określonym w przepisach

Wyjątek dla drzewa złamanego lub przewróconego nie oznacza pełnej dowolności. Jeżeli okaz nie stwarza bezpośredniego zagrożenia dla ludzi ani nie blokuje przejazdu lub przejścia, przed usunięciem skontaktuj się z gminą. Gdy drzewo zagraża bezpieczeństwu, pomoc może udzielić straż pożarna albo inna właściwa służba.

Okres lęgowy ptaków przypada najczęściej od 1 marca do 15 października. Nie jest to automatyczny, bezwzględny zakaz każdej wycinki, ale w tym czasie szczególnie łatwo naruszyć zakazy ochrony gatunkowej. Zniszczenie gniazda, siedliska lub miejsca rozrodu może być podstawą odrębnej odpowiedzialności, nawet gdy sama wycinka została zgłoszona.

Przed rozpoczęciem prac sprawdź, czy na drzewie lub w jego dziuplach nie ma gniazd, miejsc rozrodu ani siedlisk chronionych gatunków. Najmniej ryzykownym terminem planowanej wycinki jest okres od 16 października do końca lutego.

Przed użyciem pilarki sprawdź:

• gatunek drzewa i obwód pnia na wysokości 5 cm
• czy wycinka ma związek z działalnością gospodarczą
• czy zgłoszenie lub zezwolenie jest wymagane w danym przypadku
• czy na drzewie nie ma gniazd ani siedlisk chronionych gatunków

Co grozi za nielegalną wycinkę?

Za usunięcie drzewa bez wymaganego zgłoszenia albo zezwolenia wójt, burmistrz lub prezydent miasta może nałożyć administracyjną karę pieniężną. Co do zasady wynosi ona dwukrotność opłaty, która byłaby należna za legalne usunięcie drzewa lub krzewu. Do wyliczenia bierze się między innymi gatunek oraz obwód pnia mierzony na wysokości 130 cm.

Odpowiedzialność może ponieść właściciel nieruchomości także wtedy, gdy prace wykonała wynajęta firma. Dodatkowe konsekwencje mogą pojawić się przy zniszczeniu gniazd lub siedlisk gatunków chronionych.

Wysokie drzewa, okazy przy linii energetycznej albo rosnące blisko budynku powinny usuwać osoby z odpowiednim sprzętem i doświadczeniem. Legalna procedura jest zwykle znacznie tańsza niż kara za pochopną wycinkę, dlatego przed rozpoczęciem prac najpierw wykonaj pomiar i sprawdź wymagania w swojej gminie.